Doorgaan naar hoofdcontent

Het lastige van een vervolg op The Last of Us

Naughty Dog's The Last of Us (2013) is een fenomenale game. De game begint in het heden, met de plotselinge uitbraak van de schimmel Cordyceps, dat mensen verandert in hondsdolle psychopaten. Twintig jaar later is de beschaving nagenoeg weggevaagd. De setting is somber en gevaar schuilt om elke hoek. Qua gameplay alleen al is het een geweldige ervaring; de combinatie van stealth, survival horror en zo nu en dan een puzzel oplossen werkt optimaal. De kern van de game echter is de relatie tussen de personages Joel en Ellie. Het is dan ook te begrijpen dat veel gamers zich afvragen of er een vervolg komt.

Ik worstel met de vraag óf die er moet komen. Eerst zal ik The Last of Us bespreken, om vervolgens aan te tonen dat een vervolg enkel kan afdoen aan de game.

De kern van The Last of Us

Let op, SPOILERS vanaf dit punt!

Door The Last of Us heen bestuur je voornamelijk Joel, maar in de proloog in het heden echter hebben we even de controle over zijn dochter Sarah. Als speler krijg je op deze manier onbewust een relatie met haar. 's Nachts wordt ze wakker en als speler bestuur je de tiener door een donker huis. Haar angstige stem roept onzeker "dad?" Het geflikker van een TV scherm in Joel's kamer komt door een kier; langzaam laat je Sarah de deur open doen. Een nieuwsbericht heeft het over chaos en rellen in de stad; plotseling zien we een explosie door het raam. Beneden ziet ze haar vader's telefoon liggen; zes gemisten oproepen. Sarah is bang.

De proloog eindigt met de dood van Sarah in Joel's armen. Huilend zegt hij dat alles goed zal komen. Wat Naughty Dog daar heeft gedaan is een knap staaltje game schrijven, want ook jij als speler bent haar kwijt. Ook al heb je maar even Sarah meegemaakt, haar vertrouwen in haar vader en zijn liefde voor zijn dochter is wat de proloog neerzet.

De game maakt een sprong naar 20 jaar later. Joel leeft in een quarantaine zone in Boston als smokkelaar. Samen met zijn partner Tess krijgt hij een aanbod om het veertienjarige meisje Ellie buiten de veilige muren te transporteren. Al snel gaat het mis; Ellie blijkt immuun te zijn voor de schimmel en Tess offert zichzelf op om de twee een kans te geven. Een groep overlevenden, de Fireflies, willen proberen een geneesmiddel te vinden voor de schimmel met Ellie. Joel heeft geen andere keuze om de grofgebekte tiener zelf naar Salt Lake City te bregen, aan de andere kant van de Verenigde Staten.

Aanvankelijk is Joel kortaf; Ellie reageert voornamelijk geïrriteerd. De twee leren elkaar beter kennen en helpen elkaar door levensgevaarlijke situaties heen. Door de levels heen zijn er optionele momenten om te reageren op de omgeving of op een vraag. Ellie leest een strip, als Joel kan je deze strips vinden en aan haar geven. Joel maakt een lelijke val en Ellie weet hem te redden. Op dat moment krijg ook de controle over haar. Op zoek naar medicatie komt zij een andere groep overlevenden tegen. Aanvakelijk lijken ze fatsoenlijke mensen, maar al snel gaat dit fout. Ellie laat bijna het leven, Joel weet haar net op tijd te redden.

Ellie vormt een surrogaatdochter voor Joel. Tegen het eind van de game lachen ze en maken ze zelfs toekomstplannen. Ze weten de Fireflies te vinden in een ziekenhuis. Maar als blijkt dat Ellie dood moet gaan om haar hersenen te kunnen onderzoeken, verzet Joel zich. Ellie ligt verdoofd op de operatietafel en als Joel schiet en steek je iedereen neer die in de weg staat. In een auto komt ze weer bij bewustzijn, ze vraagt zich af wat er is gebeurd. Joel liegt tegen haar en zegt dat er meerdere mensen zijn gevonden die immuun bleken te zijn, maar dat het niet lukte. Op het laatste moment confronteert Ellie Joel met haar twijfels; is het echt waar wat er zich afspeelde bij de Fireflies. Wat hij ook zegt, ze zal hem geloven. Joel liegt nogmaals tegen haar. Ellie zegt "okay". Prachtige game.

De game kan niet verder...

Het einde van The Last of Us is zowel perfect als deprimerend. Joel liegt tegen Ellie, hij heeft de Fireflies afgeslacht en een mogelijk geneesmiddel gesaboteerd, alleen maar omdat hij haar niet kwijt wilde. Zijn egoïstische gedrag is begrijpelijk gemaakt vanuit zijn ervaringen; je neemt het hem niet kwalijk als speler. Om daar verder te gaan is niet te doen. De vader-dochter relatie tussen de twee is gebaseerd op leugens, maar is als verhaal klaar.

Daarbij komt ook nog kijken dat het plotelement van Ellie als immuun mens niet herhaald zou mogen worden. Stel dat er nog een immuun persoon gevonden word, dan kan dat niet met Joel en Ellie gaan. Bovendien heeft Joel de Fireflies afgeslacht; tot zover wij weten zijn er niet meer organisaties in de vernietigde wereld. Als dat in een vervolg ineens naarvoren komt klopt dat verhaal technisch niet en doet dan alleen maar af aan The Last of Us. Vergelijk BioShock en BioShock 2, de eerste deed iets unieks, het vervolg kon dat met geen mogelijkheid evenaren (de downloadable content Subject Delta echter wel) en moest moeite doen om het verhaal een echt vervolg te laten zijn.

...maar wel terug.

We hebben al de downloadable content Left Behind van The Last of Us; daarin zien we hoe Ellie Joel heeft weten te redden, maar ook hoe zij geïnfecteerd werd door de schimmel. Dit liet het personage in nieuw licht zien, want ze heeft niet alles verteld wat zich op dat moment afspeelde. Ook dat zij Joel weet te redden gaf een nieuwe dimensie aan het karakter, want het redden op die manier zien we niet in The Last of Us. Daarom zou een "vervolg" wel terug kunnen gaan, maar dat zal in mijn ogen over Joel moeten gaan, hoe hij de twintig jaar heeft weten te overleven. In gesprekken met Ellie en Joel's broer Tommy zijn er kleine hints dat Joel ook verschrikkelijke dingen heeft gedaan om te overleven; hoe daar een verhaal omheen geschreven kan worden is maar de vraag, maar dat is wel een mogelijkheid om meer gameplay in dezelfde deprimerende setting te laten plaatsvinden. Wellicht gefocust op het moment dat Joel juist zich afkeert van zijn gedrag, wie weet.

Conclusie

Een vervolg op een geweldige game moet hetzelfde kunnen bereiken, anders doet het alleen maar af aan het origineel. Omdat Naughty Dog met The Last of Us een prachtige game met een perfect einde heeft gemaakt is daar geen vervolg op te maken. De relatie tussen de twee personages vormt de kern van de game, dit kan enkel minder worden door het na te maken, of juist de andere kant op te gaan. Wellicht is kijken naar de geschiedenis van Joel een optie, want dat werd ook bijzonder goed gedaan met Ellie.

Populaire posts van deze blog

Narratologie en ludologie

Gisteren had ik het over ludologie: de studie en leer van spellen, als menselijke activiteit. Nauw verbonden met ludologie is narratologie. Narratologie is de studie en leer van verhalen en verhalen vertellen. Dit kan op verschillende manieren onderzocht worden: bijvoorbeeld antropologisch, psychologisch of historisch. Door te kijken naar de narratieve structuur en hoe gamers dat opvatten, kunnen we meer leren over hoe games functioneren als "texts", dat wil zeggen, communicerende objecten. In het onderzoeksveld van games werd een tijd terug een discussie gevoerd of games op een narratologische manier benaderd kunnen worden. 
"To claim that there is no difference between games and narratives is to ignore essential qualities of both categories. And yet, as this study tries to show, the difference is not clear-cut, and there is significant overlap between the two." - Espen Aarseth, ludology.org
Jesper Juul, een toonaangevend onderzoeker, zei echter: Games and stories…

Gamen met aandacht in 2019

Januari is voorbij; ik heb één twaalfde van 2018 gehad en geen games gespeeld. Ik ben vanochtend teruggekomen van vakantie; met twee weken in Maleisië en Brunei heb ik gamen allesbehalve gemist.
Lopend door de jungle van Borneo heb ik veel tijd gehad om na te denken. Ik heb al een goed voornemen voor 2019: games uitspelen.

De beste game? Of de meest recente, goede game?

Wat is volgens jou de beste game ooit?* Heb je inspiratie nodig? Op Metacritic staat een mooi overzicht van de best beoordeelde games. Valt je iets op? Mij wel. Ten eerste: er zijn er een hoop dubbel genoteerd. Grand Theft Auto V staat er - hoe typerend - vijf keer in. Releases op PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360, Xbox One en PC worden apart bijgehouden. Ten tweede: van deze top 100 zijn er elf de jaren '90, geen uit de jaren '80; 89 games zijn tussen 2000 en nu uitgebracht. Ten derde: in de top vijf staan er drie uit respectievelijk 1998, 1999 en 2000.
Als we kijken naar het lijstje beste films van IMDb zien we daar een totaal verschillend plaatje: films uit de jaren '50 tot nu. Het tegenargument is dat games nog niet zo lang bestaan, maar Pong is uit 1972, de eerste video game console Magnavox Odyssey uit 1975, Space Invaders uit 1978 en Asteroids uit 1979. En uit de jaren '80 hebben we klassiekers als Pac-Man, Donkey Kong of The Legend of Zelda. Toch worden d…